Sinds 2020 lijkt de totale ijsmassa op Antarctica niet meer af te nemen. Dat blijkt uit onderzoek van onder meer de Europese ruimtevaartorganisatie ESA en het KNMI in Nederland. Wetenschappers hebben een verklaring gevonden voor de opvallende statistiek: het sneeuwt veel meer op de Zuidpool (voorlopig toch). Maar waarom is dat zo, en wat betekent dit op de langere termijn? De totale ijsmassa op Antarctica neemt sinds 2020 niet meer af. De totale ijsmassa op Antarctica neemt sinds 2020 niet meer af. Dat komt omdat het er veel meer sneeuwt. Dat komt omdat het er veel meer sneeuwt. Die extra sneeuwval is dan weer het gevolg van zogenoemde atmosferische rivieren. Die extra sneeuwval is dan weer het gevolg van zogenoemde atmosferische rivieren. Intussen blijft het zee-ijs rond het continent wel serieus onder druk staan door het opwarmende zeewater. Intussen blijft het zee-ijs rond het continent wel serieus onder druk staan door het opwarmende zeewater. Het is nu afwachten hoe de sneeuwval verder evolueert, want het evenwicht is heel broos, zeggen experts. Het is nu afwachten hoe de sneeuwval verder evolueert, want het evenwicht is heel broos, zeggen experts. Het blijft intussen belangrijk om de uitstoot van broeikasgassen verder af te bouwen. Het blijft intussen belangrijk om de uitstoot van broeikasgassen verder af te bouwen. Gedetailleerde satellietdata tonen vanaf 2002 een duidelijke afname van de totale ijsmassa op Antarctica. Maar sinds 2020 is er iets opvallends aan de gang. De schommelingen in de ijsmassa laten geen neerwaartse trend meer zien, maar veeleer een stagnatie. Het verlies lijkt gestopt, voorlopig toch. Dat blijkt ook uit onderstaande grafiek. Wat is hier aan de hand? Waren beide polen op onze planeet niet volop aan het smelten? We weten dat de Noordpool het bijzonder slecht doet, is er op de Zuidpool dan iets bijzonders aan de hand? 'Atmosferische rivieren' Het antwoord op de vraag is eenvoudig. De totale ijsmassa wordt bepaald door de balans te maken tussen wat erbij komt door sneeuwval en wat wegsmelt en verdwijnt via afbrekende ijsbergen. Maar sinds 2020 sneeuwt het zodanig veel in delen van Antarctica dat het verlies aan ijsmassa ongeveer gelijk blijft. Aanhoudend slecht weer en wateroverlast in Spanje en Portugal, code rood in delen van Andalusië: wat is daar aan de hand? Het sneeuwt veel meer wegens de zogenoemde 'atmosferische rivieren'. Dat zijn langgerekte gebieden met heel vochtige lucht die veel waterdamp over een lange afstand kunnen transporteren, vooraleer de vochtigheid er op een andere plaats uitvalt in de vorm van neerslag. We maakten er in Europa en het noordwesten van Afrika ook al kennis mee de voorbije winter. Toen raakte heel vochtige lucht uit het Caraïbisch gebied via een atmosferische rivier tot in Portugal, Spanje en Marokko. De hevige regen veroorzaakte er toen heel wat wateroverlast . Verschillende mensen kwamen om en oogsten raakten vernield. De hoofdauteur van de studie, Marlen Kolbe, schrijft dat het verlies aan ijsmassa op Antarctica al begon te vertragen in 2016. Uiteindelijk stopte het nettoverlies volledig, om tussen 2020 en 2024 aan te groeien met naar schatting 68 gigaton per jaar. Het zijn er meer en ze zijn intenser Volgens de studie in Nature Communications zijn zulke atmosferische rivieren richting Antarctica frequenter geworden én intenser van aard. Dat geldt vooral voor het Antarctische schiereiland, Queen Maud Land en Wilkes Land op Antarctica. Door de opwarming van de aarde kan de atmosfeer meer waterdamp opnemen. Volgens het Clausius-Clapeyron-principe gaat het om gemiddeld 7 procent bij elke graad opwarming van de planeet. Op de kaart die de Europese ruimtevaartorganisatie ESA samenstelde, is te zien hoe de ijsmassa evolueerde tussen 2020 en 2024. Verschillende gebieden (in blauw) zagen een toename. Hoe donkerder blauw, hoe groter de stijging. Koningin Maudland zie je in de bovenste schijf op de kaart, in het noorden, Wilkes Land in het oosten en het Antarctische schiereiland in het noordwesten. De rode kleur betekent ijsmassaverlies. Grijs betekent geen data. Meer lezen? Klik hier om de studie in Nature Communications - Earth & Environment te lezen. Eric Goens neemt je in nieuwe docu '2050' mee naar Antarctica: "We kennen het probleem én de oplossing" Smeltend zee-ijs speelt maar kleine rol in sneeuwval

Ook het wegsmelten van het Antarctische zee-ijs speelt mee. Als dat zee-ijs krimpt, dan verdampt het zeewater dat daardoor vrijkomt. Maar het verlies van zee-ijs zou maar een beperkte rol van 11 procent spelen in het proces van de toegenomen sneeuwval (tijdens de winter). Tijdens de zomer op de Zuidpool zou de invloed zelfs tot 3 procent beperkt zijn, zo laat de ESA weten . Wat moeten we hier nu van maken? De algemene opwarmende trend, met ook steeds warmer oceaanwater, is geen goed nieuws voor Antarctica. Het zee-ijs wordt van onderen aangevreten door het warmere zeewater, waardoor het dunner wordt en makkelijker van het continent afbreekt. Daardoor glijden gletsjermassa's vanop het land dan weer sneller in zee. "Ja, de sneeuwval heeft de ijsmassa een positief duwtje gegeven, maar het afglijden van ijs in zee is net aan het versnellen. De balans is heel delicaat. Enkele jaren met minder activiteit van atmosferische rivieren (en minder sneeuwval, red.) kan de balans helemaal doen omslaan", vertelt Ruth Mottram, klimaatwetenschapper aan het Deense KMI en co-auteur van de studie. We verwachten dat er meer gletsjers in zee verloren zullen gaan door het opwarmende zeewater Ook glacioloog Lander Van Tricht (VUB/ETH Zürich) vindt het te vroeg voor conclusies. "Dit kan binnen een natuurlijke variabiliteit liggen. We weten nog niet of de atmosferische rivieren zich gaan doorzetten de komende jaren", vertelt hij aan VRT NWS. "We verwachten wel dat er meer gletsjers in zee verloren zullen gaan door het opwarmende zeewater." De langere termijn ziet er dus niet zo goed uit, zegt glacioloog Harry Zekollari (VUB): "Door hogere temperaturen gaat het smelten op termijn domineren. Het oostelijke deel is op dit moment nog redelijk stabiel, maar het westelijke schiereiland al veel minder. Het is vooral het afkalven van de ijsplaten in zee dat de evolutie zal bepalen, want zij werken nu als een soort buffer. Zij vormen een barrière die ervoor zorgt dat er niet nog meer ijs afglijdt in de oceaan." Waarom is dit belangrijk? De evolutie wordt op de voet gevolgd. Antarctica is een uniek continent met een uniek ecosysteem en unieke dieren , die steeds meer onder druk komen te staan wanneer hun leefwereld verandert. Maar het is ook een van de grote airco's van onze planeet. Die van de Noordpool staat serieus onder druk , en de ijsmassa op Groenland smelt zienderogen weg. Bovendien houdt Antarctica een enorme massa zoet water vast. Als alles daar ooit zou wegsmelten, zou de wereldwijde zeespiegel met meer dan 50 meter stijgen. Zover hoeft het evenwel niet te komen, tenminste als we erin slagen om snel de uitstoot van broeikasgassen af te bouwen. Blijf op de hoogte met onze nieuwsbrief Onze Planeet Elke week houden we de vinger aan de pols van onze aarde. De klimaatverstoring, de energietransitie, biodiversiteit, vervuiling… Waar staan we en hoe moet het nu verder, in Vlaanderen en de wereld? Meer weten over Milieu & Klimaat Technologie & Wetenschap 1 general.loading 2 general.loading 3 general.loading 4 general.loading 5 general.loading Maak van VRT NWS jouw voorkeursbron op Google Google heeft een nieuwe functie gelanceerd waarmee je zelf kunt kiezen welke bronnen je eerst ziet wanneer je zoekt. Zo mis je nooit meer het laatste nieuws van VRT NWS. general.player.loading" general.player.loading" general.player.loading" general.player.loading" general.player.loading"