Alfabetisch overzicht Thematisch overzicht Voor wie zelf een Etalage-artikel wil proberen te schrijven, kan het nuttig zijn om De Zes Stappen te volgen. Voor het verbeteren van je artikel is het raadzaam de tips voor het schrijven van een goed artikel te lezen en te kijken of het artikel voldoet aan de criteria voor een etalageartikel . Op deze pagina kunnen artikelen worden aangemeld voor opname in of verwijdering uit de Etalage en wordt over deze artikelen gestemd. Geografie · Biologie · Geschiedenis · Mens en maatschappij · Kunst en cultuur · Filosofie en religie · Sport · Techniek en wetenschap Nieuwe artikelen in de Etalage Algen of wieren is een verzamelnaam voor diverse, veelal in water levende plantachtige organismen die niet tot de landplanten behoren. Algen halen hun energie in beginsel uit zonlicht , een proces genaamd fotosynthese . Hoewel ze uiterlijk op elkaar lijken, verschillen algensoorten in hun evolutionaire afkomst. Algen zijn verschillend in bouw en levenswijze: ze variëren in grootte van microscopische eencelligen zoals Chlorella of diatomeeën tot grote meercellige soorten zoals reuzenkelp , een zeewier dat tientallen meters lang kan worden. De meeste complexe, meercellige algen leven in zee; enkele komen voor in zoetwater , zoals de kranswieren . In tegenstelling tot hogere planten ontwikkelen algen geen echte wortels, bladeren of vaatweefsels, maar meercellige soorten hebben vaak wel een bouw die daar op lijkt. Alle algen hebben chloroplasten (bladgroenkorrels) in hun cellen waarmee ze lichtenergie kunnen vangen. Sommige eencellige soorten algen, zoals het oogdiertje Euglena , hebben een mixotrofe levenswijze: zij kunnen overschakelen naar de opname van organische stoffen en kleine prooien wanneer licht ontbreekt. Hildebrand Gurlitt ( Dresden , 15 september 1895 – Oberhausen , 9 november 1956 ) was een Duits museumdirecteur, kunsthistoricus , kunstverzamelaar en -handelaar die in opdracht van Adolf Hitler handelde in entartete Kunst ('ontaarde kunst') en optrad als inkoper voor het geplande Führermuseum . Onder Gurlitts leiding groeide het König-Albert-Museum in Zwickau uit tot een toonaangevend museum voor moderne kunst in de Weimarrepubliek . Voor zijn bijdragen aan de promotie van kunst uit deze periode, met name het expressionisme , werd hij zowel geprezen als bekritiseerd. Tijdens het dictatoriaal bewind van Hitler was hij een van de vier kunsthandelaars die in opdracht van het naziregime handelden in entartete Kunst . Daarnaast was hij inkoper voor Hitlers geplande Führermuseum in Linz . Veel van de kunstwerken die Gurlitt aan het museum leverde waren illegaal verkregen, onder andere door inbeslagname van kunstvoorwerpen van Joodse eigenaren. Ongeveer 1600 werken uit Gurlitts nalatenschap, van onder anderen Picasso , Chagall , Degas en Klee , werden in 2012 en 2014 herontdekt in de woningen van zijn zoon Cornelius. De ontdekking, die de naam Schwabinger Kunstfund kreeg, leidde tot een grootschalig onderzoek naar mogelijke roofkunst dat resulteerde in de restitutie van meerdere werken. De Valkhofburcht in de Nederlandse stad Nijmegen was een middeleeuwse burcht die was gelegen op de Valkhofheuvel aan de zuidoever van de Waal . Het was een groot complex met zware muren, een ringmuur , veel zalen en een zeer markante donjon . De burcht was eeuwenlang vooral een adellijke residentie, en speelde daarnaast een zekere rol als verdedigingswerk voor de stad. Wanneer de bouw precies begon is niet duidelijk, noch is bekend of de bouw in relatief korte tijd gebeurde of verdeeld over meerdere fasen plaatsvond. Omstreeks 1155 moet de toen nieuw aangetreden Rooms-Duitse keizer Frederik Barbarossa opdracht hebben gegeven voor de bouw dan wel herbouw; hiervan getuigt de bewaard gebleven gedenktekst . Rond het begin van de dertiende eeuw moet de burcht helemaal af zijn geweest. Historici gaan er meestal van uit dat het een herbouwing was van de drie eeuwen oudere palts van Karel de Grote op dezelfde plek, die in 1047 was verwoest tijdens de opstand onder hertog Godfried II van Lotharingen tegen keizer Hendrik III . Gedurende de eerste paar eeuwen daarna vervulde de burcht een belangrijke functie als keizerlijk en koninklijk verblijf. Ook werden er in die tijd veel bestuurlijke kwesties afgehandeld. De Noodkist , ook Servatiusschrijn genoemd, is het twaalfde-eeuwse reliekschrijn van Sint-Servaas , dat bewaard wordt in de Sint-Servaasbasiliek in de Nederlandse stad Maastricht . Bij het schrijn horen vier kleinere reliekhouders , aangeduid als ' pendanten ', die zich sinds 1861 bevinden in de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis in de Belgische hoofdstad Brussel . Het reliekschrijn bevat de relieken (beenderen) van de vierde- of vijfde-eeuwse bisschop Servatius ("Sint-Servaas"), volgens de legende de laatste bisschop van Tongeren en de eerste van Maastricht . Daarnaast bevat de kist relieken van de heilige Martinus van Tongeren , een voorganger van Servatius als bisschop van Tongeren. De aanduiding 'Noodkist' ontleent het schrijn aan het uit de middeleeuwen stammende gebruik om de kist in tijden van nood in processie door de stad te dragen. Daarmee meende men oorlogen, belegeringen, ziekten, plagen, hongersnoden en ander onheil te kunnen afwenden. Het schrijn vervult ook tegenwoordig nog een religieuze functie. De Brusselse pendanten, ontdaan van hun relieken, hebben die functie niet meer. Het eikenhouten, met verguld koper beklede schrijn en de vier bijbehorende reliekhouders in Brussel zijn rijk versierd met smeedwerk , emailleerwerk , bergkristallen en edelstenen . De in romaanse stijl vormgegeven reliëfs stellen onder anderen Jezus , de twaalf apostelen , bisschoppen en engelen voor. Op het schrijn is het laatste oordeel het hoofdthema; bij de pendanten is de betekenis van het afgebeelde minder duidelijk. De Noodkist en de Brusselse pendanten worden gerekend tot de hoogtepunten van de middeleeuwse edelsmeedkunst in de Lage Landen . Natuur en landschap: Kilimanjaro (berg) - Yosemite National Park Landen en deelstaten: Californië - Filipijnen - Sao Tomé en Principe Steden en gemeenten: Alpine County - Barcelona - Den Helder - Eindhoven - Gouda - Haarlem - Montauban - New York (stad) - Oglala Lakota County - Philadelphia (Pennsylvania) - Praag - Veldhoven Verkeer en vervoer: Amsterdamse tram - Beurtvaart - KNSM-laan - Maasboulevard (Maastricht) - Metro van Berlijn - Nationale Maatschappij van Buurtspoorwegen - Willemsplein (Arnhem) Algemeen: Algen - Celkern - Evolutie - Genetica - Geschiedenis van de evolutietheorie - Immuunsysteem - Virus Planten: Krappa - Nepenthes - Suikerbiet Schimmels: Ascomyceten Ongewervelden: Beerdiertjes - Bidsprinkhanen - Bloemdieren - Bochelcicaden - Coloradokever - Dagpauwoog - Doodshoofdvlinder - Fluweelwormen - Gaasvliegen - Geelgerande watertor - Gehakkelde aurelia - Grote spinnende watertor - Hommels - Kameelhalsvliegen - Gewone meikever - Mierenleeuwen - Monarchvlinder - Oeverloopkevers - Oorwormen - Rechtvleugeligen - Rolspinnen - Schietmotten - Spinnen (dieren) - Spinnendoders - Steenvliegen - Teken (dieren) - Termieten - Trekvlinder - Vliegend hert - Vlinders - Wandelende takken - Zeekomkommers - Zeekomma's - Zeesterren - Zijdevlinder Amfibieën: Boomkikker - Kikkers - Olm (salamander) - Ribbensalamander - Vuursalamander Reptielen: Adder - Brughagedissen - Citipati - Gekko's - Hagedissen - Hazelworm - Ichthyosauria - Kameleons - Karetschildpad - Komodovaraan - Kortstaartkameleons - Krokodilachtigen - Lederschildpad - Plesiosauria - Pterosauriërs - Ringnekslang - Ringslangplatstaart - Schildpadden - Sierschildpad - Slangen - Soepschildpad - Tchoiria - Turfanosuchus - Tyrannosaurus Vogels: Boerenzwaluw - Dodo - IJsvogel - Kelenken - Roodkopgier - Zwarte specht Zoogdieren: Apomys gracilirostris - Bultrug - Haas (dier) - Maleise bladneusvleermuis - Reuzenotter - Rhynchocyon udzungwensis - Springspitsmuizen - Vari - Vogelbekdier - Zeekoeien - Zoogdieren Geschiedenis naar plaats: Geschiedenis van Georgië - Geschiedenis van Gouda - Geschiedenis van Lieshout - Geschiedenis van Tegelen - Geschiedenis van Woerden Prehistorie: Broch - Ötzi Oudheid: Ahmose I - Etrusken - Indusbeschaving Klassieke oudheid: Aspasia - Augustus (keizer) - Caligula - Carthago - Constantijn de Grote - Filistijnen - Gupta's - Julia Agrippina minor - Kanaal van Corbulo - Livia Drusilla II - Krijgsolifant - Legio X Fretensis - Marcus Vipsanius Agrippa - Lucius Vitellius (gouverneur van Syria) Middeleeuwen: Æthelflæd - Byzantijnse Rijk - Eleonora van Aquitanië - Italiaanse renaissance - Marco Polo - Mongoolse Rijk - Pape Jan - Hertogdom Saksen (1485-1547) - Timoer Lenk - Vikingschip - Vroege middeleeuwen Vroegmoderne tijd: Admiraliteit van Friesland - Beleg van Breda (1624-1625) - Beleg van Deventer (1578) - Beleg van Groenlo (1627) - Beleg van Leiden (1573-1574) - Beleg van 's-Hertogenbosch (1629) - Beleg van Oostende - Hiëronymus van Beverningh - Christoffel Columbus - Georgius Macropedius - Gouden Eeuw (Nederland) - Grootvorstendom Litouwen - Habsburgse monarchie - Frederik de Houtman - Inheemse oorlog in Suriname (1678-1686) - Nieuw-Amsterdam (Nieuw-Nederland) - Frederik Hendrik van Oranje - Lodewijk XIV van Frankrijk - Pruisen - Madame Roland - Michiel de Ruyter - Slag bij Nieuwpoort - Tachtigjarige Oorlog - Tien jaren (Tachtigjarige Oorlog) Moderne tijd: Beleg van Delfzijl (1813-1814) - Belgische Revolutie - Lodewijk Napoleon - Californische goldrush - Maria Aletta Hulshoff - Joan Melchior Kemper - James Lick - Neutraal Moresnet - Orde van de Unie - Ranavalona I van Madagaskar - Gustave Rolin-Jaequemyns - Zuid-Afrikaansche Republiek

1900-heden: Agfacommando - Aliyah Bet - De Draad - Democratische Republiek Georgië - Duitse aanval op Nederland in 1940 - Hildebrand Gurlitt - Kilroy was here - Moskouse Processen - Operatie Overlord - Scharnhorst - Huda Sha'arawi - Slag om de Ardennen - Werner Stertzenbach - Titanic (schip, 1912) - Oliver Wardrop Mens en maatschappij Demografie: Hongaarse minderheid in Roemenië - Malagassiërs - Ojibweg Economie: Édouard Empain - Kredietcrisis - Patagonia (bedrijf) - Sterkte-zwakteanalyse Eten en drinken: Lambiek (bier) Kleding: Beha - Marinière Onderwijs: Jan Ligthart - Latijnse School (Deventer) Politiek: Sergej Kirov - Joseph Luns - James Madison - Manuel Quezon - Russisch-Oekraïens gasconflict 2006 - Verenigde Naties - Vlag van Australië Recht: Adoptie - Capitulatie (handelsverdrag) - Smaad (Nederland) Vrije tijd: Bonsai - Breien (textiel) Kunst en cultuur Architectuur: Chicago Board of Trade Building - Dom van Utrecht - Hilton Chicago - Kasteel Karlstein - Kruisherenklooster (Maastricht) - One World Trade Center - Slot Loevestein - Jan Wils (architect) - Valkhofburcht Beeldende kunst: Elene Achvlediani - Karel Appel - Cappella degli Scrovegni - Chinese schilderkunst - Theo van Doesburg - Susanne Heynemann - Impressionisme - Hubert Minnebo - Henry Moore - Nederlandse schilderkunst in de Gouden Eeuw - Noodkist - Giovanni Battista Piranesi - Rhinocerus - Romantiek (schilderkunst) - Nikè van Samothrake - Gustaaf Sorel Computerspellen: New Super Mario Bros. - The Legend of Zelda: Ocarina of Time Literatuur: Adam in ballingschap - Amerikaanse literatuur - Simon Carmiggelt – Geoffrey Chaucer - Decamerone - Ellesmere Chaucer-manuscript - Gothic novel - Ernest Hemingway - Franz Kafka - Hubert Lampo - Les Très Riches Heures du duc de Berry - Lucifer (toneelstuk) - Madame de Staël - Surinaamse literatuur - The Canterbury Tales - Hendrik IV (toneelstuk) - The Prelude Film: Bette Davis - Film noir - De krab met de gulden scharen (film) - Mary Pickford - Mr. Smith Goes to Washington - Peter Lorre Fotografie: Straatfotografie Muziek: Beiaard - Jazz in België - Muziek in de oudheid - The Resistance Tour - Jacques Brel - The Cats - Crosby, Stills & Nash (& Young) - John Entwistle - Linkin Park - Neutral Milk Hotel - Rage Against the Machine - Pete Townshend - The Who - Stevie Wonder - Johan Helmich Roman Mythologie: Mythologie - Hippogrief Taal en schrift: Interslavisch - Nederlands in Zuid-Afrika - Verfransing van Brussel - Verwantschap tussen Afrikaans en Nederlands Filosofie en religie Esoterie: Alchemie - Corpus Hermeticum - Loge L'Union Provinciale - Nicolas Flamel - Westerse astrologie - Westerse esoterie Filosofie: Henry David Thoreau - Heraclitus - Pherecydes van Syros - Timaeus (Plato) - Bernard Williams (filosoof) – Presocratische filosofie Religie: Bernardus Alfrink - Aphrodite - Dalai lama - Heiligdom van de Grote Goden van Samothrake - Heiligdomsvaart van Maastricht - Jaime Sin - Lijkwade van Turijn - Meher Baba - Paus Benedictus XV - Paus Johannes Paulus I - Paus Julius II - Paus Pius IX - Paus Pius XI - Perkwunos - Pranayama - Romeinse religie - Zonnegroet Sporten: Formule 1 - Voetbal in Latijns-Amerika Sporters: Johan Cruijff - Pep Guardiola - Bok de Korver - Carl Lewis - Win Remmerswaal - Alfredo Di Stéfano Sportevenementen: Olympische Zomerspelen 1896 Sportteams: Fenerbahçe SK - PSV (voetbalclub) Techniek en wetenschap Aardwetenschappen: Aardmagnetisch veld - Atlantisch orkaanseizoen 1911 - Eoceen - Geschiedenis van de Aarde - Krijt-Paleogeengrens - Nulmeridiaan - Ouderdom van de Aarde - Platentektoniek - Opwarming van de Aarde - Sedimentair gesteente - Zand Astronomie: Aarde (planeet) - Mars (planeet) - Oud-Griekse astronomie - Titan (maan) Oceanografie: Geschiedenis van de getijdentheorie - Getijde (waterbeweging) Scheikunde en biochemie: Heterocyclische verbinding - Lithiumaluminiumhydride - Natuurproduct (scheikunde) - Nicotinamide-adenine-dinucleotide - Salpeterzuur - Tyrosine - Zwavelzuur Techniek: Dynamisch positioneringssysteem - Enigma (codeermachine) - F-16 Fighting Falcon - Ferrari F50 - Geschiedenis van de olietanker - Iowaklasse - Ontstaansgeschiedenis van het Wilhelminakanaal - Lou Ottens - Qanat - Rioolwaterzuiveringsinstallatie - George Washington (uitvinder) Wiskunde en informatica: Geschiedenis van de wiskunde - Prolog - Tweeplaatsige relatie Wetenschappers: Christiaan Huygens - Franz Junghuhn - Hendrik Lorentz - Lise Meitner - Robert Oppenheimer Wikipedia:Etalage